Çay sevenler burada mı? Bugün Dünya Çay Günü! Dünyanın pek çok ülkesinde fincan fincan çay içiliyor ve çayın hayatımıza olan müthiş faydalarından konuşuluyor. Biz de aksini yapacak değiliz.
Kahve, her ne kadar epey geniş bir fan kitlesine sahip olsa da çay, dünyanın en çok tükettiği içecek. Envai çeşidinin olması ve her birinin sağlığa faydasının dokunması sayesinde milyonlarca insanı peşinden sürüklüyor olmalı. Siz de ister siyah çayı tercih edin, ister doğal, meyveli ya da baharatlı olanları, bütün çayların bedeninize faydası dokunacak. Nasıl mı? Şöyle… Tıp dünyası, çayların diyabet, kalp rahatsızlıkları, kalp krizi, eklem iltihabı ve obezite riskini azalttığı, kansere karşı koruduğu, ağız sağlığını muhafaza ettiği ve vücutta su tutulumunu sağladığı konusunda hemfikir. Kuru yapraklar için iyi haber, değil mi? Şimdi, bir bardak doğal çayın sağlığınızı nasıl destekleyeceğini merak ediyor musunuz? O halde suyu ısıtın.
ANTİOKSİDANLAR İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Vücuttaki hücrelerde gerçekleşen oksidasyonun zararlı etkilerinin engellenmesine yardımcı olan moleküller olarak bilinen antioksidanlar, beslenmemizde önemli bir rol oynar. Tüm çaylarda yeterli miktarda antioksidan bulunurken bu konuda başı yeşil çay çekmektedir. Yeşil çayın en önemli faydası, şüphesiz ki içeriğindeki antioksidanlar. Bu antioksidanların arasında kateşin denilen bir flavonol türü de bulunuyor. Kateşinin en bol bulunan türü ise epigallokateşin gallat (EGCG). Kateşinlerin iltihaplanma, kanser ve yaşlanmaya karşı savaştığı bulundu. Yeşil çayda aynı zamanda polifenol denilen antioksidan bileşenleri de bulunuyor. Georgia Tıp Okulu Ağız Sağlığı Bölümü, polifenollerin sağlıklı hücrelerin koruyuculuğunu yaparken serbest radikalleri (oksidasyona neden olan moleküller) yok ettiğini söylüyor. Güçlü bir antioksidan çayı için matcha çayını deneyin. Bu ince tozlu yeşil çayın EGCG içeriği, klasik bir yeşil çayda bulunandan 100 kat daha güçlüdür.
SAĞLIKLI KALMAK İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Bir bardak çay, güçlü bir tonik gibi görünmese de sayısı giderek artan araştırmalar, çayın en büyük sağlık ikilemlerinin bazılarına çözüm olabileceğini gösteriyor. Yeni gerçekleştirilen “süper araştırmalardan” birinden toplanan veriler, klasik çay tüketiminin (günlük üç bardak siyah çay) koroner kalp hastalığı riskini yüzde 27 ve kalp krizi geçirme riskini yüzde 21 oranında azalttığını gösterdi. Bu sırada European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition (EPIC) tarafından yürütülen bir araştırmada, günlük üç bardak çay, üç bardak kahve veya bunların karışımını tüketmenin tip 2 diyabet riskini yüzde 42 oranında azalttığı görüldü. Çayınıza bir miktar tarçın eklerseniz kan şekeri açısından daha çok fayda sağlayabilirsiniz. Yapılan araştırmalar, tarçının kan şekeri seviyesini düşürdüğünü ve tip 2 diyabeti engellediğini gösteriyor.
İDEAL KİLO İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Eğer kilo vermek istiyor ya da var olan kilonuzu korumak istiyorsanız siyah, beyaz ve yeşil çay hedefinize ulaşmanıza yardımcı olabilir. Alman araştırmacılara göre, beyaz çay “doğal bir zayıflama kaynağı”. Bunun nedeni de çayın ekstresinin, insan yağ hücrelerinin oluşumunu etkin bir şekilde engellemesi ve olgun hücrelerden yağ taşınımını tetiklemesidir. Yeşil çayın da etkili olduğu keşfedilmiştir. Yeşil çay kilo kaybına birkaç yoldan destek olur: Kilojul yakımını hızlandırır, enerji için yağ yakımını artırır, yağ emilimini azaltır ve hatta iştahı da azaltır. Oslo Üniversitesi Beslenme Bölümü’ne göre, siyah çayın da kilo alımını ortalama 640 gr kadar engellediği ve bel çevresini 1.88 cm kadar daralttığı ortaya çıkarılmıştır.
KEMİKLERİNİZ İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Günlük kahvaltınız sayesinde kemik sağlığınıza destek olabileceğinizi biliyor muydunuz? EGCG’nin, kemikleri parçalayan hücrelerin sayısını azalttığı ve kemikleri besleyen hücrelerin sayısını artırdığı ortaya çıkarıldı. Yeşil çay kemikler için çok faydalıdır. Siyah çay özellikle kadınlarda kemik çatlağı riskini de azaltır. Avustralya’da gerçekleştiren bir çalışmaya göre, günde üç bardak veya daha fazla siyah çay tüketimi osteoporotik çatlak riskini yüzde 30 azaltma eğilimi gösteriyor. Çayın içinde bulunan flavanoidler bu faydaları destekliyor olabilir.
AĞIZ SAĞLIĞINIZ İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Yüksek miktardaki florür, çayı diş sağlığı için bir kahraman haline getirir. Çay ağacı, çay üretilen ülkelerin toprağında bulunan florürü emdiğinden çay doğal bir florür kaynağıdır. Nutrition Bulletin’de yayımlanan bir çalışmada, 49 farklı poşet çayın içeriğindeki florür seviyeleri incelendi ve bu seviyenin fincan başı 0.72 ile 1.68 arası değiştiği tespit edildi. Peki bu farklılığın sebebi nedir? Çay yapraklarındaki florürün seviyesi, çayın yetiştirildiği yere bağlıdır. Kenya gibi ülkeler, florür zengini topraklar açısından oldukça zengindir. Yeşil çay, diş eti çekilmesi ve çürümesine neden olan bir dizi bakteriye karşı etkili bir antibakteriyel olarak da kabul ediliyor. Hatta öyle ki yeşil çay, ağız gargarası olarak bile kullanılabilir. Ayrıca ağız kokusunun da hoş olmasını sağlar. Yapılan birkaç çalışma, çayın doğal dezenfektan ve koku giderici özelliği sayesinde, kötü ağız kokusunu sorununun azaltılmasına yardımcı olabileceğini göstermiştir. Kahve severler buna ne diyor acaba? Belki bugün kahveyi övmeyi bırakabilirler, ne de olsa Dünya Çay Günü!
DAHA İYİ SİNDİRİM İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Konu sindirim sorunları olduğunda, bitki çayları vücudun dengesinin sağlanmasına yardımcı olabilir. Neredeyse tüm bitki çayları, vücudun bir noktaya kadar arındırılmasını sağlar, sindirimi kolaylaştırır, iyileştirir ve en iyi seviyede çalışmalarını sağlamak için organlardaki toksinleri temizler. Halsiz, yorgun ve bitkin hissediyorsanız, enerjinizi tekrar kazanmak için tek yapmanız gereken bir fincan bitki çayı içmek olabilir. Mideyi rahatlatma konusunda en iyi seçenekleri merak ediyor musunuz? Nane, hassas bağırsak sendromu için etkili bir ağrı kesici görevi görür; rezene, karın şişliğine iyi gelir; tarçın, mide bulantısını giderir; roybos, sindirimi iyileştirme özelliğiyle bilinir. Uçkun kökü ve sarı yaprakları hareketi artırır; papatya ve kokulu baharatlar ağrıyı dindirir.
DAHA AZ STRES İÇİN ÇAY DEMLEYİN
Stresli mi hissediyorsunuz? Odaklanamıyor musunuz? Endişeli misiniz? O halde suyu ısıtın! Genellikle stres anlarında bir fincan çay içmek için doğal bir güdü hissederiz ve araştırmalar da çayın gerçek bir dinlendirici etkisi olduğunu gösteriyor. Stresli olduğumuzda (yeşil, siyah veya kokulu) çayın iyi bir seçenek olmasının temel sebebi, çay bitkisine özgü teanin isimli doğal bileşendir. Teaninin zihin üzerinde rahatlatıcı bir etkisi olduğu, anksiyeteyi azalttığı ve odaklanmaya yardımcı olduğu kanıtlandı.
Son yarım saattir çaydan başka bir şey düşünemiyoruz, bunca faydasını saymak bile sağlığımız üzerinde pozitif etki yaratmış olabilir, asla şaşırmayız. Konu nasıl buraya gelmişti diye başa saracak olursak, her şey bugünün Dünya Çay Günü olmasından mütevellit gelişti. Bu yüzden müsadenizle biraz da bugünden bahsedelim.
ÇAYIN SIRA DIŞI HİKAYESİNİ BİLİYOR MUSUNUZ?
Dünya Çay Günü, ilk olarak 2005 yılında Hindistan’da kutlandıktan sonra tüm dünyaya yayılıyor. Bugün dünyanın pek çok ülkesinde etkinlikler, davetler ve özel buluşmalar var. Buralarda çayın hayatımıza kattığı güzelliklerden söz ediliyor elbette. Belki siz de birine katılma fırsatı yakalayabilirsiniz, öyleyse harika olur. Bu sohbetlerin içinde elbette çayın nefis tadı olsa da sürdürülebilir çay üretimi, ticareti ve tüketimi üzerine de önemli katkılar sağlanıyor olacak.
Eğer bugün olur da kendinizi çay ile ilgili bir sohbetin içinde bulursanız ortamdakileri çayın tarihini etkilerseniz fena olmaz. Bir efsaneye göre çayın tarihi bundan 4 bin yıl öncesine dayanıyor. Efsanenin ana karakteri Çin İmparatoru Nun Shen. Bir gün uzak bir mesafeye ziyarette bulunur ve durdukları bir yerde hizmetkarları ateşin üzerine tencereyle su koyar. Bir ağacın yaprakları da kaynar su dolu tencerenin içine düşer. Bitkilerin serinletici aroması hoşuna gidince imparator tadına bakmak ister ve bu şekilde çay ortaya çıkar. Sizce de etkileyici bir tarih değil mi? Sonrasında ise 16’ncı yüzyılda tüccarlar yoluyla Avrupa’ya ve tüm dünyaya yayılır çayın büyüsü.
Bunca sözün ardından sıcak bir çayı hak ettik, herkese afiyet olsun!
