Verdiğiniz kilolar sonrası hormonlarınız kötü mü etkilendi? Bu yazı size rehberlik edecek.
Hormonların ayaklanma çıkarması, diyet yapan bir kişinin en büyük kâbusudur. Bu kimyasal elçilerin seviyesinde yaşanan yükselme veya düşüşler iştahı, açlık hissini, vücudun yağı nerede depoladığını ve daha bir sürü farklı şeyi kontrol eder. Bu hormonlar, yaptığınız diyetin başarıya ulaşması veya boşa gitmesinde kritik öneme sahip oyunculardır. Bilim insanları en yeni buluşlara imza attıkça biz de bu küçük yaratıkların nasıl çalıştığını daha iyi anlıyoruz. Bu hormonların doğal davranışlarını çözerseniz onları müttefikiniz yapabilirsiniz. Öyleyse okumaya devam edin.
Testosteron
Bay Motivasyon
DOĞAL YAŞAM ALANI: Yumurtalıklar ve böbreküstü bezleri.
VAHŞİ TAVIRLARI: Bu öfkeli dost, kaslarınızı, enerji seviyenizi ve cinsel dürtülerinizi ateşlemeye yardım etme eğilimiyle bilinir. Firar ederse, kaslarınız (libidonuzla birlikte) körelebilir ve sonunda metabolizmanızın yavaşlamasıyla kilo almanıza neden olabilir. Bu haberi vermekten nefret etsek de yirmili yaşlarda veya belli doğum kontrol yöntemlerinin kullanımında azalmaya başlar.
EVCİLLEŞTİRİN: Direnç antrenmanları sayesinde onu yeniden tavlayabilirsiniz. Haftada 3 kez, 30 dakikalık ağırlık kaldırma veya barre fitness egzersizleri yapmayı deneyin. Bu egzersizler testosteron üretimini artırır. Şeker tüketimini azaltmak da üretimine katkı sağlayabilir. Araştırmalar, çok fazla tatlı tüketiminin, vücuttaki aktif testosteron miktarını dengeleyen geni devre dışı bıraktığını ortaya koymuştur.
Östrojen
Bayan Cazibe
DOĞAL YAŞAM ALANI: Yumurtalıklar.
VAHŞİ TAVIRLARI: Kız kardeşi seks hormonu projesteron gibi, baştan çıkarıcı bu hormon da menstrüel döngünüze eşlik eden iştah artışından sorumludur. Karmaşık bir yaratıktır. Periyodunuz başlamadan hemen öncesinde, en az aktif olduğu dönemde aşırı yemeye en çok meyilli halde olursunuz. Gücüne geri ulaştığındaysa, yani yumurtlama döneminden hemen önce, iştahınız baskılanır. Fakat çelişkili bir biçimde eğer bu minik bayan çok güçlenirse, projesteronun önüne geçebilir ve kilo vermenizi oldukça zorlaştırabilir.
EVCİLLEŞTİRİN: Bu hormonu uygun dengede tutmak için yeterli lif tükettiğinizden emin olun. Lifler, östrojene tutunur ve onu bağırsaklardan dışarı atarak dolaşım sisteminize karışmasına engel olurlar. Her gün 450 gr sebze yemeye çalışın. Kulağa fazla gelebilir, ancak yeşil bir smoothie, salata, brokoli ve biber kavurması işinizi görecektir.
Leptin
Hassas Küçük Hanım
DOĞAL YAŞAM ALANI: Yağ hücreleri.
VAHŞİ TAVIRLARI: Normalde doygunluk sinyali gönderip iştahınızı düzenleyerek arkanızı kollar. Ancak takıldığı yağ hücreleri yok olmaya başlarsa, yani kilo verirseniz, o da ortadan kaybolmaya başlar. Leptin azaldığındaysa, “Tamam, işimiz bitti” mesajını almaz, yemek yemeye devam edersiniz. Ayrıca uzun süre kilo değişimleri olursa leptin direnci oluşabilir.
EVCİLLEŞTİRİN: Hızlı kilo kaybı iddiasında bulunan diyetlerden ve leptin direncine neden olan kaçınılmaz kilo alımlarından uzak durun. Ayrıca yeterince çinko tükettiğinizden de emin olun. Düşük çinko miktarının, sağlıklı insanlarda düşük leptin üretimiyle ilişkili olduğu bilinmektedir. Fasulye, biftek ve kaju gibi çinko zengini besinler tüketerek bu kahraman hormonu mutlu edin. Öğünler arasında aceleci davranmayın: Yavaş davranarak leptine işini görmesi için yeterli zaman tanımış olursunuz.
Girelin
Bay Gurme
DOĞAL YAŞAM ALANI: Mide.
VAHŞİ TAVIRLARI: Leptinle birlikte çalışan bu aç dostumuz iştahı düzenler. Mideniz boşalmaya yaklaştığında, beyne yeme vaktinin geldiği mesajını yollar. Sonra, yemeğinizi atıştırdığınızda, yaklaşık üç saat boyunca dinlenmeye geçer. Ama kilo verdiğiniz süreçte vücudunuz açlık çektiğini sanır (bunu bilerek yaptığınızı anlayamaz) ve açlık hissini artırarak girelin üretimini tetikler. Bir araştırmaya göre, yaklaşık 1,5 kilo veren fazla kilolu yetişkinler, kilo vermeden önceki döneme kıyasla vücutlarında yüzde 20 daha yüksek girelin seviyesine sahiptir.
EVCİLLEŞTİRİN: Dolu bir mide girelin üretimini kısıtladığından patlamış mısır ve et suyu çorbası gibi doyurucu besinler tüketin. Bu esnada gecenin erken saatlerinde yemeye özen gösterin. Minik bir uyku eksikliği bile girelin seviyesini yükseltebilir ve daha fazla yağ depolamanıza neden olabilir.
Kortizol
Bayan Stresli Yiyici
DOĞAL YAŞAM ALANI: Böbreklerin üst kısmında bulunan böbreküstü bezleri.
VAHŞİ TAVIRLARI: Stres anında veya kendinizi tehlike altında hissettiğinizde vahşileşebilir. Ne yazık ki bu duruma, trafikte önünüze kıran bir aptal bile neden olabilir. Bu hormon, olay anında tepki gösterebilmeniz için bir enerji atağında bulunur ve tehlike sona erdiğinde iştahınız tetiklenir. Biraz önce tükettiğiniz enerjiyi telafi etmek zorundasınızdır. Sonuç? Özellikle karın ve bel bölgesinde kilo alımıyla sonuçlanır.
EVCİLLEŞTİRİN: Öncelikle temel enerji kaynağını, yani kafeini kesin. Günde 3 bardak kahve içenler bilir ki bu uyarıcı, kortizol salgılanmasını artırır. İkinci olarak bol bol gülün. California’daki Loma Linda Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bir çalışmaya göre kahkaha atmak veya yalnızca kıkırdamak bile kortizol seviyesini yüzde 39 azaltır.
