Yaşanan sağlık sorunlarının temelindeki neden her gün oturmak olabilir mi? Modern hareketsiz hayatlarımızın tehlikeleriyle savaşmanın yollarını öğrenin.
Kötü duruş, dar kalçalar ve daha az kilo yakımı: Bunlar, bütün gün masa başında oturunca veya diğer türden bir hareketsiz yaşam biçimine girince farkına vardığımız, çoğumuzun mağdur olduğu sorunlar. Genellikle o kadar da kötü görünmeyebilir. Duruşu düzeltmek için gidilen haftalık pilates seansları, kalça kaslarını esnetmek için yapılan birkaç esneme hareketi ve masa başında oturduğunuz günleri telafi etmek için yapılan düzenli antrenmanlar bu işi çözer, değil mi? ABD’li fizyoterapist Dr. Kelly Starrest tarafından yazılan yeni bir kitaba (Deskbound: Standing up to a Sitting World) göre, bu sorunlarla başa çıkmak için yeterince uğraşmıyor olabiliriz. Kilo alma, hareketliliği yitirme, eklem ağrısı, zor nefes alma, kasların zayıflaması ve zayıf dolaşım, hareketsiz yaşam tarzıyla ilişkilendirilen sağlık sorunlarının yalnızca birkaçıdır. Birçoğumuzun yeterince hareket ettiği doğru olsa da Dr. Sarrett, temel sorunlardan birinin aslında ne kadar hareketsiz olduğumuzun farkında olmamamız ve hiç fark etmeden kendimizi ne kadar büyük tehlikeye atmamız olduğunu belirtiyor. Harvard’a göre hareketsiz bir yaşam tarzı, günde toplam altı saatten fazla oturmayı içeriyor. Masa başı işlerini bir anlığına bu denklemden çıkaralım. Arabada, ulaşım araçlarında, TV önünde veya yemek masasında geçirdiğimiz saatleri toplayalım. İşlerimizi hesaba katmadan bile, birçoğumuz altı saatin üstüne çıkıyor olabiliriz. Ne kadar korkunç, değil mi? Sorun şu ki oturmak, hareket etmemek anlamına gelir. Bizler sürekli bir hareket içinde olmak üzere tasarlandık. Modern dünyamız, 2,5 milyon yıllık fizyolojik evrime karşı geliyor.
OTURAN ÖRDEKLER
Oturarak geçirdiğimizin saatlerin vücudumuz üzerinde ne kadar etkili olduğu konusunda hâlâ ikna olmadınız mı? Şöyle düşünün: Daha önce hiç uzun bir uçuştan sonra bileklerinizin ağrıdığı olmadı mı? Bu, hareket yetersizliğinin dokularımızda sıvı birikmesine neden oluşunun basit bir örneğidir. Uzun süre hareketsiz kalmak, bacaklardaki kasların, organların şişmesini engelleyen kan damarlarına basınç yapmaması anlamına gelir. Bu ise hareketsizliğin ne kadar güçlü etkilere sahip olduğunun oldukça basit bir örneğidir. Daha sık karşılaşılan bir sorun ise, her ne kadar masa başına kilitlenmiş işler yapan birçok kişinin vücut mekanizmasında daha birçok ciddi değişiklikler gerçekleşse de boyun ağrılarıdır. Otururken vücudumuzu dik tutan yapıların ve dokuların birçoğu, tehlikeli pozisyonlarda ve şekillerde çalışmaya zorlanır. Tüm gün bilgisayar başında oturduktan sonra gerilmiş boyun şikâyeti çektiğiniz oldu mu? Boyundaki kas yapısı, 12 saatin büyük bir çoğunluğunda kafanızı havada tutar ve masa başında kambur bir şekilde oturduğunuz zaman dilimiyle savaşmaya çalışır. Ayrıca biliyoruz ki vücudumuzun tüm parçaları birbirleriyle bağlantılı olduğu için bunun bedelini ödeyecek olan yalnızca boynunuz değildir. Sonuçta tüm bedeniniz etkilenecektir.
HAREKETLENİN
Evet, biliyoruz, oldukça zor ama oturma alışkanlığını hayatımızdan, elimizden geldiğince çıkarmamız gerekiyor. Konu kas sistemiyle ilişkili rahatsızlıklara gelince ofis çalışanları, beden işçilerini bile geride bırakarak, listenin başını çekiyor. Öyleyse durum basit. Ayrıca hareketsizliğin olumsuz etkilerini bertaraf etmek için spor salonlarının kapısını çalmanıza da gerek yok. Doğru şeyi yapmaya çalışıyoruz ama gelişimimizi engelleyen şey üzerinde oturduğumuz sandalye. Ofislerde ayakta çalışma ortamı kurmak, atılacak en büyük ilk adım olacaktır. Ne kadar çılgınca değil mi? Yalnızca ayakta çalışmaya geçerek yılda 400,000 daha fazla kilojul yakabilirsiniz. Dudak uçurucu. Bu, 33 maraton koşusuna eşdeğer. Tek yapmanız gereken daha az oturmak! Fakat eğer oturmaktan başka şansınız yoksa pozisyonunuzu değiştirmek için her 20 dakikada bir ayağa kalkmayı deneyin. Daha iyisini duymak ister misiniz? Geri oturmadan önce bir dakikalık hareket molaları vermeniz gerekiyor. Bu kısa bir yürüyüş, ofiste yapabileceğiniz beden egzersizleri veya klasik bir esneme seansı olabilir. Genel fikir, hareketsiz yaşam kalıbını bozmak. En azından ayağa kalkmalı, kalça kaslarınızı birkaç kez sıkmalı, sırtınızı düzleştirmeli ve sonra yeniden oturduğunuzda sağlıklı bir pozisyon almaya dikkat etmelisiniz. Ofiste biraz garip hissedebilirsiniz ama toplayacağınız sağlık puanları karşısında lafı bile olmayacaktır. Tuhaf bakışlardan etkilenmeyenler, işi bir adım ileriye taşıyıp pilates topu veya köpük çubuk yardımıyla bacak çalışmaları yapabilirler.
